Etiket arşivi: Warren Bennis

Warren Bennis Bir Lider Olabilmek

Birkaç yıl önce, Michigan Üniversitesi’nden bir bilim adamı toplumumuz için en ölümcül bulduğu on büyük tehlikenin bir listesini yapıyor ve bunlardan en önemli ve en belirgin olanı bütün insanlığı yok edebilecek bir nükleer savaş veya kaza; ikincisi ise dünya çapındaki salgın hastalık ve çöküntüdür. Bu bilim adamının toplumun yok olmasına sebep olabileceğini düşündüğü üçüncü sorun ise yönetimde ve kurumlardaki kalite(sizlik) ve liderlik eksikliğidir. Yaşam kalitemiz, liderlerimizin kalitesine bağlıdır.
Liderlerin bu kadar önemli olmasının üç ana sebebi vardır; Birincisi, kurumların etkinliğinden onlar sorumludur. Bahsettiğimiz kurum, ister bir basketbol takımı isterse otomobil imalatı veya film yapımcılığı olsun, kurumsal başarı veya başarısızlık, en üst düzeydeki insanların benimsedikleri kalite anlayışıdır. Hisse senetlerinin fiyatları bile, kamuoyunun bir lideri ne kadar başarılı bulduğuna bağlı olarak değişir.
İkincisi, geçmiş yıllarda gerçekleşen değişim ve karmaşanın bize kaçabilecek bir yer bırakmayışıdır. Hayatımızda bizi dengeleyecek, bize güven ve amaç sağlayacak bazı şeylere ihtiyacımız var. Bu açığı da liderler kapatıyorlar.
Üçüncüsü olarak ise kurumlarımızın sağlamlığıyla ilgili ulusun bütününde yaygın bir endişe söz konusudur.
Liderliğin ilk temel vazifesi vizyonun rehberliğidir. Bir lider hem kişisel hem de mesleki olarak ne yapmak istediğini çok iyi bilir ve engellere rağmen bunda ısrar edebilecek güce sahiptir. Nereye ve niye gitmek istediğinizi bilmeden çok büyük bir ihtimalle oraya varamazsınız.
Liderliğin ikinci temel malzemesi tutkudur. Hayatın vaat ettiklerine karşı ve bunun yanı sıra bir işe, bir mesleğe, bir eylemler bütününe karşı duyulan tutku.
Liderliğin bir başka temel malzemesi de bütünlüktür. Bence bütünlük kavramını üçe ayırabiliriz: Kendini tanımak, içtenlik ve olgunluk. İnsan kendini, zaaflarını ve kuvvetli yönlerini, ne yapmak isteğini ve bunu niye istediğini bilmedikçe, hayatta sadece yüzeysel başarılar elde etmekle yetinmek zorunda kalır. Lider, kendisine hiçbir zaman yalan söylemez. Özellikle de kendisiyle ilgili… İçtenlik, kendini tanımanın anahtarıdır. İçtenlik, düşünce ve eylemdeki dürüstlüğe, prensiplere olan sarsılmaz bir bağlılığa, temeldeki sağlamlık ve bütünlüğe dayanır.
Olgunluk da bir lider için çok önemlidir. Çünkü, liderlik sadece insanlara yol göstermek ve emirler vermekten ibaret değildir. Bütünlük, güvenin temelidir ki güven liderliğin malzemesi olmaktan daha ziyade onun sonucudur. Kendi başına elde edilebilen bir şey değildir. Beraberinde çalışanlar ile alt kadrosu lidere güvenmelidirler; çünkü bu sağlanmadan lider hiçbir iş yapamaz.
Liderliğin diğer iki malzemesi de merak ve meydan okumadır. Lider her şeyi merak eder, öğrenebileceği kadar çok şey öğrenmek ister, risk almaktan ve yeni şeyler denemekten çekinmez. Liderlik kursları sadece bazı becerileri kazandırabilirler. İnsanlara karakter ve vizyon kazandıramazlar ve bunu denememelidirler de. Karakter ve vizyon geliştirmek, liderlerin kendilerini yarattıkları alandır.
Liderler ile yöneticiler arasındaki farkları, içinde bulunduğu koşullara hakim olanlarla ona teslim olanlar arasındaki farklar gibi algılama eğilimindeyim. Bundan başka büyük ve önemli farklar da vardır: Yönetici sadece yönetir, lider ise yönetirken yenilikler yapar.
Yönetici bir kopyadır, lider ise orijinal.
Yönetici elindekileri korumaya, lider onları geliştirmeye çalışır.
Yönetici sistemler ve yapı üzerinde durur, lider ise kişilerin üzerine eğilir.
Yönetici çalışanlarını baskı ve kontrol altında tutmaya çalışır, lider ise onlara güven verir.
Yönetici kısa vadeli düşünür, lider ise uzun vadeli bir bakış açısına sahiptir.
Yönetici “Nasıl?” ve “Ne Zaman?”, lider ise “Ne?” ve “Niçin?” sorularını sorar.
Yöneticinin gözü hep alt sınırlardadır, liderin gözü ise hep ufka yönelmiştir.
Yönetici taklit eder, lider icat eder.
Yönetici statükoyu kabullenir, lider ona meydan okur.
Yönetici tipik iyi bir askerdir, lider ise kendine has bir kişiliktir.
Yönetici işleri doğru yapar, lider ise doğru işleri yapar.
Konuştuğum liderlerin hepsi sizin dışınızda kimsenin size kendiniz olmayı, idareyi ele almayı ve kendinizi ifade etmeyi öğretemeyeceği konusunda fikir birliğine varıyorlar. Ancak başkalarının bu süreç içerisinde yaptığı bazı şeyler üzerine düşünmek de faydalı olabilir. Kendini tanımanın dört dersi şunlardır:
Bir: Kendinizin en iyi öğretmeni sizsiniz.
İki: Sorumluluk alın. Başkalarını suçlamayın.
Üç: Öğrenmek istediğiniz her şeyi öğrenebilirsiniz.
Dört: Gerçek kavrayış kendi tecrübelerinizin bir yansımasıdır.
Açıkça söylemek gerekirse, gerçek bir lider olabilmek için insanın kendisini tanımasının yanı sıra dünyayı da tanıması gerekir. Yaratıcı öğrenme, muhafazakar öğrenme ve şok öğrenmenin yerini almalıdır.
Kendinizin veya dünyanın geleceğini bir test veya deneme olarak değil, henüz yapmadığınız ve yapılması gereken şeyleri denemek için bir fırsat olarak görmektir. Liderlerde, güven yaratan ve onu besleyen dört malzeme vardır; Değişmezlik, özü sözü bir olmak, güvenirlik ve bütünlüktür.
Sonuç olarak, yeni kuşak liderlerin belli ortak özellikleri olacaktır; Kapsamlı bir eğitim, sınırsız bir merak, sınırsız bir coşku, insanlara ve takım anlayışına dair bir inanç, risk almaya yatkınlık, kısa vadeli kârdan daha ziyade uzun vadeli kâra yönelme, mükemmelliğe adanmışlık, hazırlıklı olma, erdem ve vizyondur.