Etiket arşivi: Halit Ziya Uşaklıgil Romanları

Halit Ziya Uşaklıgil Aşk-ı Memnu

Aşk-ı Memnu Tanzimat dönemi yazarlarından Halit Ziya UŞAKLIGİL’in en büyük eseridir. Eser dul bir kadının genç kızının iki çocuklu 50 yaşlarında zengin bir beyle evlenmesinin ardından aile içinde gelişen olayları anlatır.

Firdevs Hanım 50 yaşlarında dul bir kadındır. Ve biri evli, biri bekar iki kızı vardır. Kendisi yalnızlıktan bunalmış evlenme isteği duymaktadır. Zengin komşuları Adnan bey onun için en iyi adaydır. Adnan bey ise yine 50 yaşlarında ve 2 çocuğu ile yalnız yaşamaktadır. Ancak Adnan bey günün birinde Firdevs Hanım’a kızı Bihter ile evlenmek istediğini söyler. Bu Firdevs Hanım için bir hayal kırıklığı olmakla beraber, bunu kabul eder. Bihter ve Adnan Bey evlenirler. Adnan Bey’in henüz 12 yaşlarındaki kızı Nihal ise üvey anneye karşı içten içe bir nefret hissi duymaktadır. Adnan Bey ve Bihter evlendikten sonra bu duygu kimi zaman sevgi, kimi zaman nefrete dönüşerek devam eder. Hiçbir zaman samimi bir sevgi ve bağlılık şeklini almaz Bihter ise henüz 20 yaşında iken bu evliği onca servete sahip olmak için kabul etmiş ise de, evlendikten bir süre sonra asıl aradığı şeyin mutluluk olduğunu fark eder. Bunu sağlayacak şeyin ise sevgiydi, severek evlenmekti….

Evde birde Adnan Beyin yiğeni Behlül vardır. Behlül haftada birkaç gün eve gelir ve geceleri burada kalır. Behlül gece hayatına düşkün birisidir. Önceleri Behlül ile Bihter arasındaki ilişki normal bir arkadaşlık iken daha sonra ikisinin de aslında birbirlerini sevdiklerini fark ederler. Ve bunu birbirlerine itiraf ederler. Behlül önce sevdiğini
düşünmüş sonra bu duygunun giderek körleştiğini görünce Bihter’in de gecelerini birlikte geçirdiği diğer kadınlardan farkı olmadığını düşünür. Gece hayatına tekrar döner ve bu ilişkiyi umursamaz.

Bütün bunlar olurken Adnan Beyin kızı Nihal, en çok acıyı çeken rolünü çoktan üslenmiştir. Kendisine kucak açan tek kişi ise mürebbiyesidir. Babası artık onunla ilgilenmemektedir. Bihter eve geldikten sonra çevresindeki herkesin kendisinden uzaklaştığını düşünür. Kısa bir süre sonra ise bu gerçekleşir. Nihal’in mürebbiyesi ve evdeki hizmetçiler evden çıkarılırlar. Nihal artık yapayalnızdır.

Behlül ve Nihal yani bu amca çocukları iyi anlaşıyorlar, yapmacık kavgalarla iyi dost olmuşlardı. Behlül, Nihal’den 12 yaş kadar büyüktü adeta kardeş gibiydiler taki Bihter’in annesi Firdevs Hanımın ortalığa bir laf atmasından sonra….. Nihal ile Behlül’ün evliliği!… Bu önce, ev içindeki herkes tarafından şaka olarak algılanmış ise de Behlül ile Nihal’de bu duruma şiddetle karşı çıkıyorlarken… Bir zaman sonra Behlül ona gerçekten ilgi duyduğunu, onu sevdiğini anladı. Ve bunu kabullenmeyi tercih etti. Nihal ise biraz direndikten sonra, yüreğinin derinliğindeki bu masum sevgiyi ortaya çıkartmakta hiçbir sakınca görmedi… Adnan Bey ve ev halkı ise artık bunun şakadan çıkıp ciddi bir sonla neticelenmesini istiyorlardı. Behlül ve Nihal birbirlerine aşklarını itiraf ederler. Yalnız bu durumdan hoşlanmayan birisi vardır… Bihter… Çünkü Behlül, onun duygularıyla oynamış, hiç bir şey olmamış gibi bir kenara atmıştı. Bihter, annesi Firdevs Hanıma Behlül ile arasında geçenleri anlatır. Ve bu evliliğin hiçbir zaman gerçekleşmeyeceğini söyler. Böyle bir evliliğin olması halinde her şeyi Adnan Beye anlatacağını söyler. Bunlar olurken Nihal tesadüf eseri olarak, Firdevs Hanımın Behlül’ü yanına çağırdığını yazan bir pusula görür ve şüpheleri başlar. Bunu için kararlaştırılan saat de evde olur. Herkes evdedir. Ama Behlül gelmemiştir. Nihal, Behlül’ün gelmeyeceğini düşünerek sevinirken, Behlül geç saatte eve gelir. Nihal adeta yıkılır. Çünkü her gece kendisine aşkını itiraf eden bu adam onu aldatıyordu. Nihal’in desteğe en çok ihtiyacı olduğu, bütün sevdiklerinden uzaklaştırıldığı bir zamanda, en çok ihtiyacı olan bu adam tarafından aldatılıyordu. Behlül, Nihal’i gerçekten seviyordu. Ne var ki ortada kirli bir aşk ihaneti vardı. Gecenin ilerleyen saatlerinde Behlül ve Bihter’in her şeyi bitirmek isteyen konuşmalarına tanık olur ve Nihal orada yere yıkılır. Herkes Nihal’in başına koşuşturur. Artık herkes ne olduğunun farkındadır. Behlül orada daha fazla durmak istemez ve gider. Bihter odasına çekilir, her şeyin kabahatlisi olarak kendini görür ve yaşamına son verir.

Bir süre sonra Nihal iyileşir. Babasıyla birlikte tekrar eski yaşantılarına dönerler. Bir fark vardır eskisinden. Kırık bir kalp…

Eserde en çok karşımıza çıkan karakter tahlilleridir. Hatta öyle ki insanın bazen kitabı bırakası geliyor. Her fırsatta kişilerin ruhi halleri, psikolojileri yinede büyük bir ustalıkla anlatılmış. Eserde hep bunalımlı ağır bir hava hakimdir. Diyaloglar az olmakla birlikte betimlemeler, tasvirler oldukça fazladır…